संपादकीय: इतिहासाचा अपमान आणि वर्तमान समाजाचे भान
जर आज ‘शिवबा’, ‘फुले’, ‘शाहू’, आणि ‘आंबेडकर’ हे महान नेते जर असते, तर मराठा आरक्षणासारख्या संवेदनशील विषयावर सोशल मीडियावर सुरू असलेल्या गलिच्छ आणि अपमानास्पद चर्चा पाहून त्यांचे मन व्यथित झाले असते. आज आपण त्यांच्या नावाने राजकारण करत आहोत, त्यांच्या विचारांचे दाखले देऊन समाजात दुही निर्माण करत आहोत. त्यांच्या दूरदृष्टी आणि त्यागाचा उपयोग समाज एकसंध ठेवण्यासाठी नाही, तर त्याला अधिक तुकड्यांमध्ये विभागण्यासाठी करत आहोत.
‘शिवाजी महाराजांनी’ स्वराज्य स्थापन करताना अठरापगड जातींच्या मावळ्यांना सोबत घेतले होते. त्यांनी कधीही जात-पात पाहिली नाही, तर माणसाचे कर्तृत्व पाहिले. जर आज ते असते, तर मराठा आरक्षणासाठी सुरू असलेल्या या लढ्याला त्यांनी नक्कीच पाठिंबा दिला असता. पण, त्याच वेळी त्यांच्या नावाचा वापर करून इतर समाजांवर केल्या जाणाऱ्या गलिच्छ कमेंट्स पाहून त्यांना नक्कीच दुःख झाले असते. कारण, त्यांनी नेहमीच सर्वसमावेशकतेचा विचार केला होता.
‘महात्मा फुले’ आणि ‘राजश्री शाहू महाराज’ यांनी समाजातील गरिबी, अज्ञान आणि जातीय भेदभावाविरुद्ध आयुष्यभर संघर्ष केला. त्यांनी बहुजन समाजाला एकत्र आणण्यासाठी प्रयत्न केले. शिक्षणाचे महत्त्व सांगून समाजातील शेवटच्या माणसालाही मुख्य प्रवाहात आणण्याचे त्यांचे स्वप्न होते. आरक्षणाचा उद्देशच मुळात सामाजिक समानता प्रस्थापित करणे हा होता. पण, आज त्याच आरक्षणावरून समाजात जी विषारी भावना पसरवली जात आहे, ती पाहून त्यांचे हृदय पिळवटून गेले असते. ‘फुले’ आणि ‘शाहू’ यांनी बहुजनांना एकत्र आणले. पण, आज त्यांच्या नावावरच समाजाचे विभाजन होत आहे.
‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी’ भारताचे संविधान लिहितांना जाती-धर्माच्या पलीकडे जाऊन ‘मानवी हक्क’ आणि ‘न्याय’ या मूल्यांना सर्वोच्च स्थान दिले. त्यांनी आरक्षणाची तरतूद केली, ती काही ठराविक समाजाला कायमस्वरूपी विशेषाधिकार देण्यासाठी नाही, तर शतकानुशतके वंचित राहिलेल्या समाजाला न्याय मिळवून देण्यासाठी. पण, आज सोशल मीडियावर ‘आंबेडकरांचे’ नाव घेऊन जो उन्माद माजवला जात आहे, तो पाहून त्यांना खूप दुःख झाले असते. कारण, त्यांनी कधीही समाजात द्वेष पसरवण्याचे काम केले नाही, तर सर्वांना सन्मानाचे जीवन मिळावे यासाठी प्रयत्न केले.
हे सर्व महान नेते आज असते, तर त्यांनी आपल्याला एकच प्रश्न विचारला असता, ‘आपण त्यांच्या विचारांचा आणि त्यागाचा वारसा खऱ्या अर्थाने पुढे नेतो आहोत का?’ त्यांनी ज्या मूल्यांसाठी आयुष्य वेचले, ती मूल्ये आपण आजच्या डिजिटल युगात अक्षरशः पायदळी तुडवत आहोत. सोशल मीडियाचा वापर समाजात एकोपा साधण्यासाठी करण्याऐवजी आपण तो द्वेष पसरवण्यासाठी करत आहोत.
म्हणूनच, आपल्याला आत्मपरीक्षण करण्याची गरज आहे. मराठा आरक्षणाचा प्रश्न नक्कीच महत्त्वाचा आहे, पण तो सोडवण्यासाठी समाजात द्वेष पसरवणे योग्य नाही. आपण ज्या महापुरुषांच्या नावाचा जयजयकार करतो, त्यांच्या विचारांवर चालतो असे म्हणतो, त्या विचारांचा सन्मान करणे आवश्यक आहे. सोशल मीडियावरच्या या अपमानास्पद चर्चा थांबवून, आपण सर्वानी एकत्र येऊन या प्रश्नावर शांततेने आणि सामोपचाराने तोडगा काढणे हेच ‘शिवाजी महाराज’, ‘फुले’, ‘शाहू’, आणि ‘आंबेडकर’ यांच्या विचारांना खरे वंदन ठरेल.
